آیا روش HIPEC در درمان سرطان تخمدان تأثیرگذار است یا پرخطر؟

عوارض روش HIPEC(تزریق داروی شیمی درمانی بعد از افزایش درمان در داخل صفاق حین عمل جراحی) در سرطان تخمدان در سال های اخیر کاهش نیافته است.

 

مقاله منتشرشده توسط ناوارو-سانتانا و همکاران با عنوان «عوارض HIPEC در جراحی سرطان تخمدان: ارزیابی در دو بازه زمانی» یک متاآنالیز دقیق از عوارض گزارش‌شده در متون پزشکی طی دو بازه زمانی مجزا از سال 2004 تا 2022 ارائه می‌دهد. نویسندگان جستجوی جامعی از انتشارات طبق دستورالعمل‌های PRISMA انجام داده‌اند و بیمارانی را که به هنگام درمان اولیه یا عود، تحت جراحی کاهش حجم تور با شیمی‌درمانی داخل‌صفاقی گرم (HIPEC) قرار گرفتند، بررسی کرده‌اند. این بازه زمانی به دو دوره، از 2004 تا 2013 و از 2014 تا 2022، تقسیم شده است که امکان مقایسه انواع مختلف عوارض در طول زمان را فراهم می‌کند.

 

 

 

نویسندگان در بررسی خود، عوارض رایج را در حدود 5000 بیمار از 69 مطالعه تحلیل کردند. مهم‌ترین یافته این مطالعه این است که طی 18 سال گذشته، نرخ عوارض مرتبط با HIPEC در جراحی کاهش حجم تومور  تغییری نکرده است. به عبارتی دیگر، نرخ عوارض کاهش نیافته است.

 

استفاده از شیمی‌درمانی گرم در سرطان تخمدان در سال‌های اخیر به دلایل مختلف موضوع بحث بوده است. از یک سو، دشوار است که بفهمیم چگونه یک دوره شیمی‌درمانی می‌تواند در طی یک ساعت تأثیر قابل‌توجهی بر بیماری بگذارد. از سوی دیگر، شواهد علمی قانع‌کننده نبوده‌اند، حتی یک مطالعه تصادفی و آینده‌نگر که نتایج مثبت برای بقا نشان داد، به‌خاطر روش‌شناسی و عدم توازن گروه‌ها مورد انتقاد قرار گرفت. علاوه بر این، بسیاری از محققان این سوال را مطرح می‌کنند که آیا نتایج مشاهده‌شده در برخی مطالعات به‌خاطر گرما یا اثر پاکسازی محلول گرم است و اینکه آیا شیمی‌درمانی واقعاً تأثیری بر این بیماران دارد. در نهایت، سوال دیگری که مطرح می‌شود مربوط به عوارض است و اینکه آیا افزایش عوارض در برابر تأثیر مثبت نامشخص بر بقا، منطقی است یا خیر.

 

در مطالعات اخیر مشاهده شده است که عوارض به دلیل بهبود در عمل‌های جراحی کاهش یافته است. با این حال، متاآنالیز ناوارو-سانتانا و همکاران با دقت بسیار بالایی انجام شده و نشان می‌دهد که عوارض طی 18 سال گذشته بدون تغییر باقی مانده‌اند. در واقع، ممکن است در برخی جنبه‌ها عوارض بالاتر نیز باشند، اما نویسندگان نشان می‌دهند که تفاوت معناداری بین این دو بازه زمانی وجود ندارد.

 

مقاله ناوارو-سانتانا و همکاران با این حال دارای برخی نقاط ضعف است: (1) شامل بیمارانی که هم در زمان کاهش حجم اولیه و هم در زمان کاهش حجم ثانویه برای عود تحت HIPEC قرار گرفته‌اند؛ (2) گزارش‌دهی همه درجات عوارض؛ (3) عدم استفاده از سیستم نمره‌دهی عوارض جراحی مانند Clavien-Dindo؛ (4) تحلیل نکردن زیرگروه‌های با ریسک پایین سوگیری طبق سیستم نمره‌دهی Newcastle-Ottawa؛ و (5) مقایسه دو بازه زمانی در طول دوره طولانی 19 ساله با تغییر در استانداردهای جراحی و مراقبت‌های بعد از عمل.

 

با وجود این کاستی‌ها، این مطالعه همچنان مهم است زیرا نویسندگان نرخ کلی عوارض HIPEC را که نسبت به جراحی کاهش حجم بدون HIPEC بالاتر است، مشاهده کردند. این شامل نشت آناستوموتیک به میزان 4٪، نارسایی کلیوی 8٪، استوما 22٪، بستری در بخش مراقبت‌های ویژه 49٪، جراحی مجدد 7٪، و نرخ مرگ‌ومیر پس از عمل 3٪ است.

 

به طور خلاصه، نرخ عوارض در طی سال‌ها در بیمارانی که تحت جراحی با HIPEC قرار می‌گیرند، کاهش نیافته و همچنان بالاست. بنابراین، ما با نویسندگان موافقیم که لازم است این داده‌ها با بیماران به اشتراک گذاشته شود و همچنان بر اهمیت انجام HIPEC در چارچوب آزمایش‌های بالینی تأکید شود.