قلب و سرطان؛ چرا سلامت قلب در بیماران مبتلا به سرطان اهمیت دارد؟

روز جهانی قلب، تنها مناسبتی برای سخن گفتن از بیماری‌های قلبی و عروقی نیست؛ فرصتی است برای بازنگری در مفهوم سلامت و توجه به پیوند میان بیماری‌هایی که گاه در نگاه نخست ارتباطی با یکدیگر ندارند. قلب و سرطان، دو حوزه مهم سلامت هستند که در پیشگیری، تشخیص، درمان و حتی برخی عوامل خطر، نقاط مشترک قابل توجهی دارند.

امروزه می‌دانیم بسیاری از عوامل خطر بیماری‌های قلبی و برخی سرطان‌ها مشترک‌اند؛ از مصرف دخانیات و کم‌تحرکی گرفته تا تغذیه نامناسب، اضافه‌وزن و برخی عوامل متابولیک. از این منظر، آنچه برای محافظت از قلب انجام می‌دهیم، در بسیاری از موارد بخشی از مسیر پیشگیری از سرطان نیز هست. انتخاب سبک زندگی سالم، فعالیت بدنی منظم، تغذیه متعادل، پرهیز از دخانیات و انجام مراقبت‌های دوره‌ای، سرمایه‌گذاری مشترکی برای سلامت قلب و کاهش خطر بسیاری از بیماری‌هاست.

اما ارتباط قلب و سرطان به عوامل خطر مشترک محدود نمی‌شود. پیشرفت‌های چشمگیر علم پزشکی موجب شده است که بیماران مبتلا به سرطان، بیش از گذشته از درمان‌های مؤثر و طولانی‌مدت بهره‌مند شوند. در عین حال، برخی درمان‌های ضدسرطان می‌توانند بر سیستم قلبی ـ عروقی اثر بگذارند و همین موضوع، ضرورت توجه هم‌زمان به سلامت قلب بیمار را بیش از پیش آشکار کرده است.

اینجاست که مفهوم کاردیوانکولوژی اهمیت پیدا می‌کند؛ حوزه‌ای میان‌رشته‌ای که با هدف پیشگیری، شناسایی و مدیریت عوارض قلبی ـ عروقی مرتبط با سرطان و درمان‌های آن شکل گرفته است. نگاه امروز پزشکی دیگر تنها معطوف به درمان تومور نیست؛ بلکه حفظ کیفیت زندگی، کاهش عوارض درمان و مراقبت از سلامت بیمار در طول مسیر درمان و پس از آن نیز اهمیت ویژه‌ای دارد.

از این منظر، بیمار مبتلا به سرطان نباید سلامت قلب خود را موضوعی جدا از درمان سرطان بداند. ارزیابی عوامل خطر قلبی پیش از آغاز برخی درمان‌ها، پایش وضعیت قلب در طول درمان و پیگیری‌های مناسب پس از پایان درمان، می‌تواند بخشی از یک برنامه جامع مراقبت از بیمار باشد. همکاری میان متخصصان سرطان، قلب و سایر رشته‌های مرتبط، نمونه‌ای روشن از حرکت پزشکی مدرن به سوی مراقبت یکپارچه و بیمارمحور است.

روز جهانی قلب برای ما در سرطان نیوز فرصتی است تا بر یک پیام مهم تأکید کنیم: مبارزه با سرطان و مراقبت از قلب، دو مسیر جدا از هم نیستند. پیشگیری از عوامل خطر، تشخیص زودهنگام، انتخاب درمان مناسب و مراقبت مستمر می‌تواند هم‌زمان به حفظ سلامت قلب و بهبود کیفیت زندگی بیماران کمک کند.

سلامت واقعی زمانی معنا پیدا می‌کند که بیمار را نه صرفاً با نام یک بیماری، بلکه به عنوان انسانی با مجموعه‌ای از نیاز‌های جسمی و روانی ببینیم. قلب باید در کنار سرطان دیده شود و سرطان نیز در کنار سلامت عمومی بیمار.

قلب، بی‌وقفه می‌تپد؛ و پزشکی امروز وظیفه دارد در کنار مبارزه با بیماری، از همین تپش نیز محافظت کند.

روز جهانی قلب، یادآور ضرورت نگاهی یکپارچه به سلامت است؛ نگاهی که در آن پیشگیری از بیماری قلبی و مقابله با سرطان، در مسیر مشترک حفظ زندگی و کیفیت آن قرار می‌گیرند.

دکتر پوریا عادلی متخصص رادیوانکولوژی

صاحب‌امتیاز و مدیرمسئول سرطان نیوز