ترکیب جدید درمان سرطان کلیه: نتایج امیدوارکننده از ترکیب سلنو-ال-متیونین و اکزیتینیب

نتایج امیدوارکننده‌ای برای بیماران مبتلا به کارسینوم سلول شفاف متاستاتیک کلیه (mccRCC) که قبلاً تحت درمان قرار گرفته بودند، به دست آمده است. در مقاله‌ای که اخیراً در مجله Clinical Cancer Research منتشر شده، ایمنی و اثربخشی اولیه ترکیب اکزیتینیب و سلنو-ال-متیونین (SLM) در بیماران بزرگسال مبتلا به mccRCC در یک کارآزمایی بالینی فاز I (NCT02535533) بررسی شده است.
اکزیتینیب یک مهارکننده تیروزین کیناز (TKI) است که گیرنده‌های فاکتور رشد اندوتلیال عروقی (VEGFRs) را که برای رگزایی تومور حیاتی هستند، مسدود می‌کند. سلنو-ال-متیونین نیز آمینواسیدی است که نقش مهمی در کاهش گونه‌های فعال اکسیژن (ROS) ایفا می‌کند.

این مطالعه بالینی بر اساس تأثیرات مشاهده شده ترکیبات حاوی سلنیوم بر تخریب فزاینده HIF1ɑ/2ɑ، کاهش میکرورناهای سرطان‌زا (miRNA-210 و miRNA-155) و افزایش میکرورناهای مهارکننده تومور (miRNA-664 و LET-7b) در مدل‌های حیوانی زنوگرافت طراحی شده است. همچنین تثبیت رگ‌های خونی تومور منجر به افزایش جذب دارو و کاهش سمیت داروهای شیمی‌درمانی و هدفمند شد.

طراحی مطالعه

این کارآزمایی شامل دو بخش است:

• بخش اول افزایش دوز دارو

• بخش دوم گسترش مطالعه

با استفاده از طراحی ۳+۳، سه دوز از SLM (۲۵۰۰، ۳۰۰۰ یا ۴۰۰۰ میکروگرم) به مدت ۱۴ روز، روزانه دو بار به صورت خوراکی تجویز شد، سپس ۵ میلی‌گرم اکزیتینیب دو بار در روز مصرف گردید.
هدف اولیه مطالعه بررسی ایمنی، و هدف ثانویه بررسی اثربخشی (شامل نرخ پاسخ کلی، بقا بدون پیشرفت بیماری و بقای کلی) بود.

نتایج

در بخش افزایش دوز، ۱۲ بیمار mccRCC که پس از یک یا چند خط درمان پیشرفت بیماری داشتند، ارزیابی شدند. نتایج:

• عدم مشاهده سمیت محدودکننده دوز

• عوارض شایع: خستگی، اسهال، فشار خون بالا، تهوع، بی‌اشتهایی، سرفه، پروتئینوری و کاهش وزن

در گروه ۴۰۰۰ میکروگرمی:

• دو بیمار پاسخ کامل با بقای ۳۱ و ۲۹ ماهه داشتند

• یک بیمار پاسخ جزئی با بقای ۲۴ ماهه داشت

در گروه ۲۵۰۰ میکروگرمی:

• یک بیمار پاسخ جزئی با بقای ۲۱ ماهه داشت

در گروه ۳۰۰۰ میکروگرمی:

• یک بیمار پاسخ جزئی با بقای ۱۲ ماهه داشت

در بخش گسترش مطالعه، از میان ۲۷ بیماری که ۴۰۰۰ میکروگرم SLM دریافت کردند:

• ۵۵.۶٪ پاسخ مثبت نشان دادند

• مدت زمان میانه پاسخ: ۱۸.۴ ماه

• بقای بدون پیشرفت میانه: ۱۴.۸ ماه

• بقای کلی میانه: ۱۹.۶ ماه

بررسی‌های اولیه نشان دادند که تأثیر SLM بر سطح سلنیوم پلاسما، مهار TGF-β1 و تثبیت رگ‌های خونی تومور، وابسته به مدت زمان درمان است.

نتیجه‌گیری

این مطالعه نتیجه گرفت که دوز بالای SLM (۴۰۰۰ میکروگرم) در ترکیب با اکزیتینیب ایمن بوده و اثربخشی امیدوارکننده‌ای دارد.

دکتر یوسف زکریا، نویسنده اول این تحقیق، گفت:

"نتایجی که مشاهده کردیم بسیار امیدوارکننده بود. البته چون این مطالعه تک بازویی و شامل تعداد کمی بیمار بود، نمی‌توانیم آن را یک موفقیت کامل اعلام کنیم. اما قطعاً این یافته‌ها ما را نسبت به ادامه مسیر خوش‌بین کرده است. گام بعدی، انجام یک کارآزمایی تصادفی فاز دوم برای مقایسه ترکیب سلنیوم دوز بالا با یک مهارکننده تیروزین کیناز دیگر خواهد بود."