توصیه‌هایی برای بیماران تحت درمان سرطان در شرایط بحران

به گزارش گروه سرطان، سرطان نیوز، در شرایط بحرانی مانند درگیری‌های نظامی، بیماران مبتلا به سرطان که تحت شیمی‌درمانی، پرتودرمانی یا ایمونوتراپی هستند، با چالش‌های منحصربه‌فردی مواجه می‌شوند. این مقاله با تکیه بر منابع علمی بین‌المللی (مانند ESMO و ASCO) و تجربیات بالینی، راهکارهای عملی برای تداوم درمان، حفظ سلامت روان و مدیریت شرایط بحرانی ارائه می‌دهد.

۱. توصیه‌های کلیدی برای ادامه روند درمان

الف) ارتباط با تیم درمانی

• برنامه‌ریزی اضطراری: با پزشک خود در مورد برنامه جایگزین برای جلسات درمانی که ممکن است به دلیل شرایط خاص لغو شوند، مشورت کنید. برخی مراکز درمانی از پروتکل‌هایی مانند درمان فشرده با فواصل کمتر در شرایط بحران استفاده می‌کنند.

• ذخیره داروها: در صورت امکان، ذخیره ۲ تا ۳ هفته‌ای از داروهای ضروری مانند ضدتهوع، مسکن‌ها یا داروهای هورمونی داشته باشید.

ب) مدیریت عوارض درمان در شرایط بحران

• شیمی‌درمانی:

  • در صورت عدم دسترسی به تزریق دارو، قرص‌های خوراکی جایگزین مانند کاپسیتابین یا تمودال، با تأیید پزشک، گزینه‌ای قابل بررسی هستند.

  • برای پیشگیری از کم‌آبی بدن، فقط از منابع آب آشامیدنی مطمئن استفاده کنید.

• پرتودرمانی:

  • وقفه کوتاه‌مدت در پرتودرمانی معمولاً تأثیر منفی عمده‌ای ندارد. اغلب پروتکل‌ها انعطاف‌پذیری زمانی ۱ تا ۲ هفته‌ای دارند.

ج) ایمنی و پیشگیری از عفونت

• بیماران دچار نوتروپنی (کاهش گلبول‌های سفید) باید از ماسک N۹۵ استفاده کرده و شست‌وشوی دست‌ها را مرتب انجام دهند.

• در صورت زخم ناشی از سوختگی، محل را با بتادین رقیق شست‌وشو داده و سریعاً به مراکز درمانی مراجعه کنید.

۲. سلامت روانی: کاهش اضطراب و استرس

• محدود کردن اخبار: قرارگیری مداوم در معرض اخبار، سطح اضطراب را افزایش داده و می‌تواند بر سیستم ایمنی تأثیر منفی بگذارد.

• تکنیک‌های آرام‌سازی:

  • تنفس دیافراگمی به‌صورت ۴ ثانیه دم، ۷ ثانیه نگه‌داشتن نفس، ۸ ثانیه بازدم، به مدت ۵ دقیقه در روز، مفید است.

۳. تغذیه و فعالیت بدنی

• ذخیره مواد غذایی مناسب:

  • مواد با ماندگاری بالا مانند حبوبات، مغزها، کنسرو ماهی کم‌نمک و میوه‌های خشک گزینه‌های مناسبی هستند.

  • در صورت کمبود منابع، استفاده از مکمل‌های پروتئینی (Whey) یا مولتی‌ویتامین‌ها با مشورت پزشک توصیه می‌شود.

• حرکت در فضای محدود:

  • انجام حرکات کششی ساده، برای جلوگیری از لخته شدن خون مفید است.

۴. توصیه‌هایی برای سازمان‌ها و مراکز درمانی

بر اساس گزارش سازمان جهانی بهداشت (WHO) در سال ۲۰۲۳:

• راه‌اندازی خطوط تلفن اضطراری انکولوژی برای مشاوره رایگان بسیار مؤثر است.

• ایجاد پلتفرم‌های مجازی جهت ارتباط بیماران با پزشکان باید در داخل کشور نیز مورد توجه قرار گیرد.

۵. پیام پایانی: امیدواری هوشمندانه

استرس مزمن می‌تواند پاسخ بدن به درمان سرطان را کاهش دهد. با این حال، مطالعات نشان داده‌اند که بیماران دارای حمایت عاطفی (از خانواده، دوستان یا گروه‌های آنلاین) روند درمانی موفق‌تری را تجربه می‌کنند.

دکتر پوریا عادلی  متخصص رادیوانکولوژی