راهنمای بالینی ۲۰۲۵ ASTRO-ASCO-SSO: به‌روزرسانی پرتودرمانی پس از ماستکتومی (PMRT)

به گزارش گروه سرطان، سرطان نیوز، این یادداشت به‌منظور ارائه خلاصه‌ای جامع و پیوسته از «راهنمای بالینی ASTRO-ASCO-SSO در مورد پرتودرمانی پس از ماستکتومی (PMRT)» تدوین شده است. این راهنما که در سپتامبر ۲۰۲۵ منتشر شده، به‌روزرسانی مهمی در زمینه مدیریت پرتودرمانی پس از ماستکتومی برای بیماران مبتلا به سرطان پستان محسوب می‌شود و با همکاری سه انجمن معتبر (ASTRO، ASCO و SSO) و با استفاده از روش‌های مبتنی بر شواهد و اجماع نظر متخصصین تهیه شده است.

هدف از این راهنما ارائه توصیه‌های بالینی در مورد اندیکاسیون‌ها، حجم‌های درمانی، رژیم‌های دوزی و تکنیک‌های بهینه پرتودرمانی پس از ماستکتومی است. جمعیت هدف این راهنما بزرگسالان (۱۸ سال و بالاتر) مبتلا به سرطان پستان هستند که تحت ماستکتومی قرار گرفته‌اند

در زمینه اندیکاسیون‌های PMRT پس از جراحی اولیه، این راهنما به‌طور قوی پرتودرمانی را برای بیماران با درگیری گره‌های لنفاوی (pN+) و بیماران با تومورهای T4 (حتی بدون درگیری گره‌ها) توصیه می‌کند. برای بیماران با pT3N0 با در نظر گرفتن ویژگی‌های کلینیکوپاتولوژیک مطلوب، توصیه مشروط ارائه شده است، در حالی که برای بیماران با pT1-2N0 (به استثنای موارد دارای چندین فاکتور خطر بالا) پرتودرمانی توصیه نمی‌شود.

در مورد اندیکاسیون‌های PMRT پس از سیستمیک تراپی نئوادجوانت، راهنما به‌طور قوی پرتودرمانی را برای بیماران با cT4 یا cN2-3 (صرف‌نظر از پاسخ پاتولوژیک) و بیماران با residual nodal disease (ypN+) توصیه می‌کند. برای بیماران با cT1-3N1 یا cT3N0 که پس از نئوادجوانت به ypN0 رسیده‌اند، توصیه مشروط ارائه شده است، در حالی که برای بیماران با cT1-2N0 که به ypN0 رسیده‌اند، پرتودرمانی توصیه نمی‌شود.

در خصوص حجم‌های درمانی و رژیم‌های دوزی، راهنما درمان همزمان دیواره قفسه سینه/پستان بازسازی‌شده و گره‌های لنفاوی ناحیه‌ای را توصیه می‌کند. استفاده از هیپوفرکسیونیشن متوسط (۴۰۰۰–۴۲۵۶ cGy در ۱۵–۱۶ فرکشن) برای بیماران بدون بازسازی و هیپوفرکسیونیشن یا Conventional Fractionation برای بیماران با بازسازی پستان پیشنهاد شده است. همچنین Boost برای موارد T4 یا حاشیه‌های مثبت یا نزدیک توصیه می‌شود.

در بخش تکنیک‌های پرتودرمانی، راهنما برنامه‌ریزی مبتنی بر CT با تکنیک 3D-CRT را به عنوان روش استاندارد معرفی می‌کند و IMRT/VMAT را در صورت عدم دستیابی به اهداف درمانی با 3D-CRT توصیه می‌کند. استفاده از تکنیک DIBH برای کاهش دوز به قلب و ریه، Image Guidance روزانه برای IMRT/VMAT، و استفاده از Bolus فقط در موارد درگیری پوستی، حاشیه‌های مثبت سطحی یا LVI گسترده از دیگر توصیه‌های کلیدی این راهنما است.

ملاحظات ویژه این راهنما شامل تأکید بر نقش بیولوژی تومور (زیرگروه‌های مولکولی و پاسخ به نئوادجوانت)، سن بیمار (بیماران جوان ممکن است benefit بیشتری از PMRT ببرند)، استفاده از تکنیک‌های مدرن (DIBH، IMRT و پروتون تراپی) برای کاهش عوارض، و توجه به تفاوت‌های احتمالی در عوارض پوستی و کیفیت زندگی در جمعیت‌های مختلف نژادی است.

در جمع‌بندی نهایی، این راهنما با تکیه بر شواهد قوی و اجماع متخصصین، به‌روزرسانی جامعی در زمینه PMRT ارائه می‌دهد و تأکید بر شخصی‌سازی درمان بر اساس ویژگی‌های بیمار، پاسخ به نئوادجوانت و استفاده از تکنیک‌های پیشرفته برای بهینه‌سازی نتایج و کاهش عوارض دارد. متن کامل راهنما و پیوست‌های آن در وبسایت ASCO و ASTRO قابل دسترسی است و اپلیکیشن رایگان ASCO Guidelines نیز توصیه‌ها را در دسترس قرار می‌دهد.

دکتر پوریا عادلی؛ رادیوانکولوژیست