کارآزمایی PR.21: شکست 177Lu-PSMA-617 در برابر دوسه‌تاکسل در درمان mCRPC پس از ARPI

در بررسی جامع کارآزمایی PR.21 که نتایج به‌روز شده آن در کنگره ESMO 2025 ارائه شد، مقایسه دو درمان ۱۷۷Lu-PSMA-617 و دوسه‌تاکسل در بیماران مبتلا به سرطان پروستات متاستاتیک مقاوم به اختصاص (mCRPC) که پیشتر تحت درمان با مهارکننده‌های مسیر گیرنده آندروژن (ARPI) قرار گرفته‌اند، مورد تحلیل قرار گرفته است. این مطالعه فاز دوم، چندمرکزه و تصادفی‌سازی‌شده، با هدف پاسخ به این پرسش اساسی طراحی شد که آیا درمان هدفمند رادیولیگاند می‌تواند با پروفایل سمیت مطلوب‌تر، برتری کارایی نسبت به شیمی‌درمانی استاندارد داشته باشد یا خیر.

نتایج این کارآزمایی نشان داد که ۱۷۷Lu-PSMA-617 نتوانست برتری معناداری از نظر بقای بدون پیشرفت رادیوگرافیک (rPFS) در مقایسه با دوسه‌تاکسل ایجاد کند؛ به‌طوری که میانگین rPFS در گروه رادیولیگاند ۸.۶ ماه و در گروه دوسه‌تاکسل ۱۰.۷ ماه بود و این تفاوت از نظر آماری معنادار نبود. علاوه بر این، در تحلیل بقای کلی (OS)، دوسه‌تاکسل عملکرد بهتری نشان داد و میانگین بقای کلی در این گروه ۱۸.۲ ماه در مقابل ۱۴.۳ ماه در گروه ۱۷۷Lu-PSMA-617 بود که این تفاوت با p=0.02 معنادار بود. این یافته‌ها به وضوح نشان می‌دهد که دوسه‌تاکسل همچنان گزینه درمانی قوی‌تری در این جمعیت بیمارانی است که پس از ARPI پیشرفت داشته‌اند و هنوز شیمی‌درمانی دریافت نکرده‌اند.

از نظر پروفایل سمیت، اگرچه عوارض دو درمان متفاوت بود—خشکی دهان، خستگی و کاهش سلول‌های خونی در گروه رادیولیگاند، و در مقابل، نوروپاتی محیطی، تب‌ و نوتروپنی و ریزش مو در گروه دوسه‌تاکسل—اما ارزیابی کیفیت زندگی گزارش‌شده توسط بیماران تفاوت معناداری بین دو گروه نشان نداد. این موضوع حاکی از آن است که هر دو الگوی عوارض، با مدیریت صحیح قابل تحمل هستند.

نکته حائز اهمیت در تفسیر این نتایج، لزوم احتیاط در تعمیم برتری فرضی رادیولیگاند‌تراپی بر اساس پروفایل سمیت ظاهرا مطلوب‌تر آن است. این مطالعه بر نقش مستحکم دوسه‌تاکسل در درمان mCRPC تأکید مجدد می‌کند و نشان می‌دهد که انتخاب درمان باید بر اساس شواهد کارایی و نه صرفاً بر اساس ترس از عوارض شیمی‌درمانی صورت گیرد. با این حال، باید به خاطر داشت که جایگاه واقعی ۱۷۷Lu-PSMA-617 ممکن است در مراحل زودتر بیماری (همان‌طور که در مطالعه PSMAddition مورد بررسی است) یا در قالب رژیم‌های ترکیبی تعریف شود.

در پایان، این کارآزمایی یادآور می‌شود که تصمیم‌گیری درمانی در mCRPC باید بر پایه عوامل فردی از جمله وضعیت عملکردی بیمار، بیماری‌های همراه، تحمل عوارض و ترجیحات شخصی او استوار باشد و در عین حال، پیگیری داده‌های بلندمدت و مطالعات در حال انجام برای روشن‌تر شدن نقش رادیولیگاند‌تراپی در توالی درمانی این بیماران ضروری است.

دکتر پوریا عادلی
متخصص رادیوآنکولوژی