درمان سرطان کولورکتال متاستاتیک؛ آیا نتایج SUNLIGHT در دنیای واقعی هم تکرار می‌شود؟

درمان سرطان کولورکتال متاستاتیک در خطوط انتهایی درمان طی سال‌های اخیر با ورود ترکیب تری‌فلوریدین/تیپیراسیل (FTD/TPI) همراه با بواسیزوماب وارد مرحله جدیدی شده است. کارآزمایی SUNLIGHT پیش‌تر نشان داده بود که افزودن بواسیزوماب به FTD/TPI می‌تواند در بیماران مبتلا به سرطان کولورکتال متاستاتیک مقاوم، بقای بیماران را بهبود دهد. اما یک سؤال مهم همچنان باقی بود: آیا این نتایج در بیماران واقعی، که معمولاً مسن‌تر، پرخطرتر و از نظر سابقه درمانی متنوع‌تر هستند نیز تکرار می‌شود؟

مطالعه ایتالیایی FLOWER دقیقاً با همین هدف انجام شد. در این مطالعه، اطلاعات ۲۹۷ بیمار مبتلا به سرطان کولورکتال متاستاتیک و مقاوم به درمان از ۱۵ مرکز ایتالیایی بررسی شد. نکته قابل توجه این بود که تقریباً ۹۰ درصد بیماران قبلاً بواسیزوماب دریافت کرده بودند و بیش از یک‌سوم آنها حداقل سه خط درمان سیستمیک را پشت سر گذاشته بودند؛ بنابراین جمعیت مورد مطالعه، نماینده گروهی از بیماران نسبتاً heavily pretreated  بود.

نتایج نشان داد که FTD/TPI همراه با بواسیزوماب در این جمعیت واقعی نیز فعالیت بالینی قابل قبولی دارد. میانه بقای بدون پیشرفت بیماری ۵.۳ ماه و میانه بقای کلی ۱۱.۹ ماه بود. نرخ پاسخ عینی ۷.۴ درصد و نرخ کنترل بیماری ۵۴.۲ درصد گزارش شد. شاید مهم‌ترین یافته برای درمان روزمره این باشد که دریافت قبلی بواسیزوماب ظاهراً اثربخشی ترکیب FTD/TPI و بواسیزوماب را از بین نبرد؛ موضوعی که از نظر انتخاب درمان در بیمارانی که پیش‌تر در معرض anti-VEGF قرار گرفته‌اند اهمیت زیادی دارد.

از نظر ایمنی، شایع‌ترین سمیت درجه ۳ و ۴ نوتروپنی بود که در حدود ۳۵ درصد بیماران رخ داد. در مجموع، ۸۱.۸ درصد بیماران حداقل یک عارضه جانبی داشتند و عوارض درجه ۳ و ۴ در ۵۲.۲ درصد مشاهده شد؛ با این حال، سمیت‌های غیرهماتولوژیک عمدتاً شدت پایینی داشتند.

پیام مهم FLOWER این است که اثربخشی مشاهده‌شده در یک کارآزمایی بالینی کنترل‌شده، در جمعیتی بسیار متنوع‌تر و نزدیک‌تر به بیماران واقعی نیز قابل مشاهده است. البته باید به ماهیت retrospective و غیرتصادفی مطالعه توجه کرد؛ بنابراین FLOWER نمی‌تواند به تنهایی اثربخشی این ترکیب را در مقایسه مستقیم با سایر گزینه‌های درمانی ثابت کند. ارزش اصلی آن در تأیید external validity نتایج SUNLIGHT و نشان دادن امکان استفاده از این ترکیب در بیماران heavily pretreated است.

در نهایت، FLOWER یک پیام کاربردی و مهم برای انکولوژیست‌ها دارد: سابقه دریافت بواسیزوماب لزوماً به معنای بی‌اثر شدن مجدد آن در ترکیب با FTD/TPI نیست. در بیمار مبتلا به mCRC مقاوم که گزینه‌های درمانی محدودی دارد، ترکیب تری‌فلوریدین/تیپیراسیل و بواسیزوماب می‌تواند همچنان یک گزینه مؤثر و قابل‌تحمل باشد و شواهد دنیای واقعی ایتالیا از جایگاه آن در خطوط بعدی درمان حمایت می‌کند.

دکتر پوریا عادلی
متخصص رادیوانکولوژی