آیا «شیمی‌درمانی» برای همه بیماران T3N0 ضروری است؟

در دنیای انکولوژی مدرن، یکی از حساس‌ترین نقاط تصمیم‌گیری، تعیین ضرورت شیمی‌درمانی برای بیماران مبتلا به سرطان روده بزرگ (کولون) در مرحله ۲ (Stage II) است. بیمارانی که جراحی موفقی داشته‌اند و درگیر لنف‌نود نیستند (T3N0)، اغلب با این پرسش مواجه می‌شوند: «آیا پس از جراحی، نیاز به درمان تکمیلی (ادجوانت) وجود دارد؟»

متغیر کلیدی: وقتی MSI-Low تعیین‌کننده می‌شود
در گزارش‌های پاتولوژی جدید، فاکتوری به نام MSI (ناپایداری ریزماهواره‌ای) نقش "قطب‌نما" را ایفا می‌کند. 
در بیمارانی که وضعیت آن‌ها MSI-Low یا MSS گزارش شده است، سیستم ایمنی به‌طور خودکار قدرت سرکوب تومور را به اندازه بیماران MSI-High ندارد. بنابراین، برخلاف گروه MSI-High که معمولاً از شیمی‌درمانی معاف هستند، در گروه MSI-Low (مانند مورد بررسی شده با تمایز متوسط)، پزشکان با دقت بیشتری به دنبال «ردپای خطر» می‌گردند.

شاخص‌های «خط قرمز» برای شروع شیمی‌درمانی
طبق استانداردهای جهانی، اگر بیمار T3N0 و MSI-Low باشد، تنها در صورت وجود فاکتورهای خطر (High-Risk Features) زیر، شیمی‌درمانی ادجوانت توصیه می‌شود:

۱. تعداد لنف‌نودهای بررسی شده: اگر جراح کمتر از ۱۲ عدد لنف‌نود را برداشته باشد، نمونه‌برداری ناکافی تلقی شده و درمان تکمیلی جدی‌تر می‌شود.
۲. تهاجم لنفاوی-عروقی (LVI): وجود سلول‌های سرطانی در مجاری ظریف اطراف تومور.
۳. تهاجم عصبی (PNI): درگیر شدن غلاف اعصاب توسط تومور که ریسک عود را بالا می‌برد.
۴. شرایط اورژانسی: بیمارانی که با انسداد یا پارگی روده تحت عمل جراحی قرار گرفته‌اند.

تصمیم نهایی: تعادل میان «سمیّت دارو» و «ریسک عود»
در بیمارانی با تمایز خوب تا  متوسط  که هیچ‌یک از خط قرمزهای بالا را ندارند، ممکن است «تحت نظر گرفتن دقیق» (Observation) گزینه ارجح باشد. اما در صورت وجود حتی یک فاکتور خطر، شیمی‌درمانی (اغلب با رژیم‌های حاوی فلوروپیریمیدین) برای کاهش ریسک بازگشت بیماری آغاز می‌گردد.

پیام نهایی برای بیماران:
درمان سرطان کولون امروزه «شخصی‌سازی» شده است. وضعیت MSI-Low به این معناست که شما کاندیدای ایمنی‌درمانی نیستید، اما مسیر شیمی‌درمانی سنتی همچنان به‌عنوان یک ابزار قدرتمند در دستان انکولوژیست شماست تا با بررسی دقیق جزئیات پاتولوژی، بهترین نقشه راه را ترسیم کند.

دکتر پوریا عادلی - رادیوانکولوژیست