درمان استنشاقی سرطان ریه؛ آیا KB707 آینده ایمونوتراپی را تغییر می‌دهد؟

کنگره سالانه ASCO 2026 امسال مملو از داده‌های امیدوارکننده در حوزه درمان سرطان بود، اما در میان ده‌ها داروی جدید و کارآزمایی بالینی، یکی از جذاب‌ترین نوآوری‌ها به رویکردی متفاوت در رساندن دارو به تومور اختصاص داشت؛ رویکردی که به جای تزریق وریدی، از مسیر تنفس برای فعال‌سازی سیستم ایمنی استفاده می‌کند.

نتایج مطالعه فاز ۱/۲ داروی KB707 نشان می‌دهد که درمان استنشاقی سرطان ریه ممکن است به یکی از مسیرهای آینده ایمونوتراپی تبدیل شود؛ به‌ویژه برای بیمارانی که به درمان‌های استاندارد پاسخ نداده‌اند و گزینه‌های درمانی محدودی در اختیار دارند.

KB707 چیست و چگونه عمل می‌کند؟

KB707 یک درمان نوین مبتنی بر فناوری ژن‌درمانی موضعی است که توسط شرکت کریستال بایوتک توسعه یافته است.

انتقال مستقیم سیتوکین‌ها به محیط تومور

این دارو از یک وکتور مهندسی‌شده بر پایه ویروس هرپس سیمپلکس نوع ۱ (HSV-1) با قابلیت تکثیر صفر استفاده می‌کند. هدف این وکتور، انتقال ژن‌های تولیدکننده دو سیتوکین قدرتمند یعنی:

• اینترلوکین ۱۲ (IL-12)
• اینترلوکین ۲ (IL-2)

به بافت ریه است.

پس از استنشاق دارو از طریق نبولایزر، این مولکول‌ها مستقیماً در محیط تومور تولید شده و باعث فعال شدن سلول‌های ایمنی علیه سرطان می‌شوند.

چرا درمان استنشاقی در سرطان ریه اهمیت دارد؟

یکی از محدودیت‌های مهم ایمونوتراپی‌های فعلی، ناتوانی در ایجاد پاسخ مؤثر در همه بیماران است. بسیاری از بیماران مبتلا به سرطان پیشرفته ریه، پس از مدتی نسبت به مهارکننده‌های PD-1 و PD-L1 مقاوم می‌شوند.

مزیت رساندن موضعی دارو

درمان استنشاقی دو مزیت مهم دارد:

افزایش غلظت دارو در محل تومور

دارو مستقیماً به بافت ریه می‌رسد و غلظت بالاتری در محیط تومور ایجاد می‌کند.

کاهش عوارض سیستمیک

برخلاف تزریق وریدی سیتوکین‌ها که در گذشته با سمیت قابل توجه همراه بود، در این روش تحریک سیستم ایمنی عمدتاً در محل تومور رخ می‌دهد و عوارض عمومی کاهش می‌یابد.

نتایج مطالعه KB707 در ASCO 2026

مطالعه ارائه‌شده در ASCO 2026 بر روی ۲۱ بیمار مبتلا به سرطان پیشرفته سلول غیرکوچک ریه (NSCLC) انجام شد.

بیمارانی با گزینه‌های درمانی محدود

تمام بیماران:

• شیمی‌درمانی مبتنی بر پلاتین دریافت کرده بودند.
• تحت درمان با ایمونوتراپی استاندارد قرار گرفته بودند.
• نسبت به درمان‌های قبلی مقاوم شده بودند.

در واقع این جمعیت از دشوارترین گروه‌های درمانی در انکولوژی محسوب می‌شوند.

نرخ پاسخ امیدوارکننده

از میان ۱۶ بیمار قابل ارزیابی اولیه:

پاسخ عینی ۳۱.۳ درصدی

در ۵ بیمار کاهش قابل اندازه‌گیری تومور مشاهده شد که معادل:

نرخ پاسخ عینی (ORR): 31.3٪

بود.

کنترل بیماری در ۷۵ درصد بیماران

علاوه بر بیماران پاسخ‌دهنده:

• ۷ بیمار دیگر به تثبیت بیماری رسیدند.

در نتیجه:

نرخ کنترل بیماری (DCR): 75٪

گزارش شد.

برای جمعیتی که پیش‌تر به درمان‌های استاندارد پاسخ نداده‌اند، این نتایج قابل توجه محسوب می‌شود.

نکته‌ای که توجه متخصصان را جلب کرد

یکی از یافته‌های جالب مطالعه این بود که در زمان تحلیل داده‌ها:

تمامی بیماران همچنان زنده بودند

اگرچه هنوز داده‌های بقای کلی منتشر نشده است و پیگیری طولانی‌مدت ادامه دارد، اما این مشاهده اولیه توجه بسیاری از متخصصان حاضر در ASCO را به خود جلب کرد.

ایمنی و تحمل‌پذیری درمان

ایمنی مناسب یکی از نقاط قوت اصلی KB707 محسوب می‌شود.

عوارض عمدتاً خفیف و قابل کنترل بودند

شایع‌ترین عوارض شامل:

• تب
• لرز
• سرفه
• خستگی

بودند که اغلب شدت خفیف تا متوسط داشتند.

عوارض شدید بسیار محدود بود

تنها یک مورد سندرم آزادسازی سیتوکین گزارش شد که درجه پایین داشت و بدون مشکل جدی کنترل شد.

این موضوع نشان می‌دهد که تحریک ایمنی موضعی می‌تواند بدون ایجاد سمیت گسترده سیستمیک انجام شود.

FDA چرا به KB707 توجه ویژه نشان داده است؟

اهمیت این رویکرد تنها به نتایج اولیه مطالعه محدود نمی‌شود.

دریافت Fast Track

سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) در فوریه ۲۰۲۴ عنوان Fast Track را به این دارو اعطا کرد.

دریافت RMAT

در فوریه ۲۰۲۶ نیز KB707 موفق به دریافت عنوان Regenerative Medicine Advanced Therapy (RMAT) شد.

این دو عنوان معمولاً به درمان‌هایی تعلق می‌گیرد که پتانسیل ایجاد تحول در درمان بیماری‌های جدی را دارند.

آیا درمان استنشاقی آینده ایمونوتراپی است؟

هنوز برای پاسخ قطعی به این سؤال زود است. مطالعه حاضر در مراحل اولیه توسعه قرار دارد و تعداد بیماران محدود بوده است.

با این حال، چند ویژگی KB707 آن را به یکی از جذاب‌ترین فناوری‌های معرفی‌شده در ASCO 2026 تبدیل کرده است:

• فعال‌سازی مستقیم سیستم ایمنی در محل تومور
• کاهش عوارض سیستمیک
• امکان استفاده در بیماران مقاوم به درمان
• کاهش وابستگی به تزریقات وریدی مکرر
• بهبود بالقوه کیفیت زندگی بیماران

جمع‌بندی

نتایج اولیه KB707 نشان می‌دهد که درمان استنشاقی سرطان ریه می‌تواند افق جدیدی در ایمونوتراپی ایجاد کند. این دارو با انتقال مستقیم ژن‌های تولیدکننده IL-12 و IL-2 به بافت ریه، موفق شده در بیماران مقاوم به شیمی‌درمانی و ایمونوتراپی استاندارد، نرخ کنترل بیماری ۷۵ درصدی و پاسخ عینی ۳۱.۳ درصدی ایجاد کند.

اگر این نتایج در مطالعات بزرگ‌تر فاز ۳ تأیید شوند، KB707 می‌تواند آغازگر نسل جدیدی از درمان‌های ضدسرطان باشد؛ درمان‌هایی که به جای گردش در کل بدن، مستقیماً به محل بیماری می‌رسند و سیستم ایمنی را دقیقاً در نقطه مورد نیاز فعال می‌کنند.