آسیب کبدی در مصرف‌کنندگان اوکالیوا

به گزارش گروه غذا و دارو سرطان نیوز، بر اساس بررسی داده‌های مطالعات بالینی پس از بازاریابی، سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) مواردی از آسیب شدید کبدی در بیمارانی که برای درمان کلانژیت صفراوی اولیه (PBC) از داروی اوکالیوا (اسید اوبتی کولیک) استفاده می‌کردند و دچار سیروز کبدی نبودند، شناسایی کرده است. پیش‌تر، مشخص شده بود که بیماران مبتلا به سیروز پیشرفته در معرض خطر آسیب شدید کبدی هنگام مصرف اوکالیوا هستند و به همین دلیل، اطلاعات تجویزی این دارو برای این بیماران محدود شد. بررسی اخیر FDA نشان داد که برخی از موارد آسیب کبدی در بیماران بدون سیروز به پیوند کبد منجر شده است. این خطر به‌طور قابل‌توجهی در بیمارانی که اوکالیوا مصرف می‌کردند در مقایسه با دارونما (داروی فاقد ماده مؤثر) بیشتر بود.

محدودیت استفاده از اوکالیوا در بیماران با سیروز پیشرفته

در سال ۲۰۲۱، FDA استفاده از اوکالیوا را برای بیماران مبتلا به کلانژیت صفراوی اولیه (PBC) و سیروز پیشرفته به دلیل آسیب جدی کبدی محدود کرد و یک موارد منع مصرف جدید را به راهنمای تجویزی و راهنمای دارویی بیماران اضافه کرد. بااین‌حال، بررسی‌های اخیر نشان می‌دهد برخی از بیماران با وجود این محدودیت‌ها همچنان از این دارو استفاده می‌کنند.

توصیه‌های FDA به متخصصان سلامت و بیماران

متخصصان سلامت باید آزمایش‌های عملکرد کبد را به‌طور مکرر در بیمارانی که اوکالیوا مصرف می‌کنند پایش کنند تا در صورت مشاهده هرگونه نشانه از بدتر شدن عملکرد کبد، دارو را متوقف کنند. داده‌های موجود نشان نمی‌دهد که این نظارت به‌تنهایی برای کاهش خطر آسیب شدید کبدی کافی باشد. در صورت شواهدی مبنی بر پیشرفت بیماری کبدی یا عدم اثربخشی درمان، مصرف اوکالیوا باید متوقف شود. به بیماران علائم آسیب کبدی را توضیح داده و از آن‌ها بخواهید در صورت بروز این علائم فوراً با پزشک تماس بگیرند.

بیماران باید درباره خطرات ایمنی اوکالیوا و فواید ادامه درمان با پزشک خود صحبت کنند و هرگونه نگرانی از جمله درمان‌های جایگزین را مطرح کنند. در صورت بروز علائم زیر، که ممکن است نشانه‌ای از بدتر شدن آسیب کبدی باشد، فوراً به پزشک مراجعه کنید:

علائم اختصاصی:

• تورم شکم
• زرد شدن چشم‌ها یا پوست
• مدفوع سیاه یا خونی
• سرفه یا استفراغ خونی
• تغییرات وضعیت ذهنی مانند گیجی، اختلال تکلم، تغییرات خلق‌وخو، خواب‌آلودگی بیش‌ازحد یا دشواری در بیدار شدن

علائم عمومی شدید یا مداوم:

• درد شکم
• تهوع، استفراغ یا اسهال
• بی‌اشتهایی یا کاهش وزن
• خستگی جدید یا بدتر شونده
• ضعف
• تب و لرز
• سبکی سر
• کاهش دفعات ادرار

پیش‌زمینه اوکالیوا

اوکالیوا یک داروی تجویزی است که در ماه مه ۲۰۱۶ برای درمان کلانژیت صفراوی اولیه (PBC) تأیید شد. این دارو در بیمارانی که به درمان‌های قبلی مانند اسید اورسودئوکسی کولیک (UDCA) پاسخ مناسبی نداده‌اند، باعث بهبود آزمایش آلکالین فسفاتاز (ALP) می‌شود. تأیید اولیه این دارو بر اساس کاهش ALP در مطالعات بالینی بود و FDA مطالعات اضافی پس از بازاریابی را برای تأیید اثربخشی بالینی آن الزامی کرد.

یافته‌های ایمنی FDA

بررسی FDA در مطالعات بالینی نشان داد که در بیماران مناسب برای درمان با اوکالیوا، خطر پیوند کبد و مرگ در مقایسه با دارونما بیشتر بود. در این مطالعه:

• از بین ۸۱ بیمار که اوکالیوا دریافت کردند، ۷ نفر به پیوند کبد نیاز داشتند، درحالی‌که از بین ۶۸ بیمار دریافت‌کننده دارونما تنها ۱ نفر نیاز به پیوند کبد پیدا کرد.
• ۴ بیمار مصرف‌کننده اوکالیوا جان خود را از دست دادند، درحالی‌که تنها ۱ بیمار در گروه دارونما فوت کرد.
• نسبت خطر پیوند کبد و مرگ در بیماران بدون سیروز پیشرفته ۴.۷۷ (فاصله اطمینان ۹۵٪: ۱.۰۳ تا ۲۲.۰۹) بود.

اهمیت پایش مداوم و توقف به‌موقع دارو

پس از اضافه شدن منع مصرف برای بیماران با سیروز پیشرفته در مه ۲۰۲۱، FDA از تاریخ ۲۶ مه ۲۰۲۱ تا ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۴ تعداد ۲۰ مورد از عوارض کبدی جدی شامل پیوند کبد (۷ مورد)، ارزیابی یا فهرست انتظار پیوند کبد (۸ مورد) و مرگ ناشی از عوارض کبدی (۶ مورد) دریافت کرده است. این موارد نشان می‌دهد که پایش مداوم عملکرد کبد و توقف سریع مصرف دارو در صورت مشاهده علائم پیشرفت بیماری کبدی ضروری است.