طب اسلامی: واقعیت، توهم یا سوءاستفاده؟

 به گزارش گروه غذا و دارو سرطان نیوز، «طب اسلامی» عنوانی است که برخی افراد و جریان‌ها، با استناد به احادیث و روایات دینی، برای نسخه‌هایی درمانی به کار می‌برند. این گروه‌ها، درمان بیماری‌ها را با استفاده از خوراکی‌هایی مثل کاسنی، عسل، روغن بنفشه یا خواندن سوره حمد پیشنهاد می‌کنند و در برخی موارد، بیماران را از مراجعه به پزشکان و استفاده از دارو‌های مدرن بر حذر می‌دارند.

وزارت بهداشت: طب اسلامی نداریم، کلاهبرداری است

دکتر علیرضا رئیسی، معاون وزیر بهداشت، در هفته دولت با صراحت اعلام کرد

«طب اسلامی وجود ندارد؛ هر کس چنین ادعایی کند، کلاهبردار است. ما فقط طب سنتی یا طب ایرانی داریم. این‌که برخی نام‌هایی مثل طب‌الرضا یا طب صادق را مطرح می‌کنند، دروغ و سوءاستفاده است.»

پیش از او نیز نفیسه حسینی یکتا، مدیرکل طب سنتی وزارت بهداشت، و دکتر سیدحسن قاضی‌زاده هاشمی، وزیر پیشین بهداشت، همین موضع را گرفته بودند و عنوان کرده بودند که "طب اسلامی" مفهومی جعلی است که نه در منابع معتبر دینی وجود دارد و نه مورد تأیید فقهاست.

نظر مراجع تقلید چیست؟
نظر بسیاری از مراجع تقلید شیعه نیز با دیدگاه وزارت بهداشت همسو است:

آیت‌الله ناصر مکارم شیرازی:

«چیزی به نام طب اسلامی نداریم. برخی افراد با خرافات، هم به اسلام و هم به طب سنتی آسیب می‌زنند.»

آیت‌الله حسین نوری‌همدانی:

«برخی با عنوان طب اسلامی، سوءاستفاده می‌کنند. وزارت بهداشت باید جلوی این افراد را بگیرد.»

نظر متخصصان طب سنتی چیست؟
دکتر حسین رضایی‌زاده، دانشیار طب سنتی دانشگاه علوم پزشکی تهران، در گفت‌و‌گو با ایرنا گفته:

«ما آموزه‌هایی اسلامی درباره سلامت داریم، اما چیزی به نام طب اسلامی نداریم.»

او توضیح می‌دهد که بسیاری از احادیثی که به امامان معصوم نسبت داده می‌شود، اعتبار سندی ندارند یا اصلاً از سوی حکما و طبیبان غیرمعصوم بوده‌اند که بعد‌ها به ائمه نسبت داده شده‌اند تا تأثیرگذاری‌شان افزایش یابد. وی تاکید می‌کند که اگر هم برخی احادیث درست باشند، اغلب قابل تعمیم به عموم مردم نیستند.

همچنین دکتر احمد کریمی، متخصص طب سنتی، تأکید دارد:

«فعالیت مدعیان طب اسلامی به اسلام و طب سنتی ضربه زده است. حتی ائمه ما هم وقتی بیمار می‌شدند، به حکیم مراجعه می‌کردند. طب اسلامی به آن معنا که این افراد تبلیغ می‌کنند، وجود ندارد.»

طب اسلامی یا شبه‌طب خرافی؟
یکی از شاخص‌ترین چهره‌های مدعی طب اسلامی، شیخ عباس تبریزیان، روحانی ساکن نجف است که خود را «پدر طب اسلامی» می‌نامد. او در سال ۱۳۹۸ با سوزاندن کتاب «اصول طب هاریسون» موجی از انتقاد‌ها را برانگیخت.

تبریزیان علم پزشکی را «دروغ و فریب» می‌داند و درمان همه بیماری‌ها را در قرآن و روایات می‌جوید. او تاکنون به‌خاطر فعالیت‌های غیرقانونی‌اش، از سوی وزارت بهداشت تحت پیگرد قرار گرفته و مراکزش پلمب شده‌اند.

در کانال تلگرامی تبریزیان روایات مختلفی منتشر می‌شود؛ از فواید درمانی نمک، کرفس و کاسنی گرفته تا تاثیر سوره حمد برای درمان همه بیماری‌ها. اما این روایت‌ها نه سندیت علمی دارند، نه با اصول پزشکی سازگارند و نه حتی لزوماً در متون معتبر دینی آمده‌اند.

چرا این موضوع خطرناک است؟
استفاده از عنوان «طب اسلامی» برای درمان بیماران، نه‌تنها انحراف علمی است، بلکه جان انسان‌ها را هم به خطر می‌اندازد. جدا کردن مردم از علم پزشکی و توصیه به روش‌های اثبات‌نشده، بار‌ها باعث تشدید بیماری‌ها، مرگ زودرس و عقب‌ماندگی درمان شده است.

جمع‌بندی | اسلام، علم و عقل
در متون اسلامی توصیه‌هایی درباره سلامت، تغذیه و بهداشت وجود دارد؛ اما اینها نمی‌توانند جایگزین علم پزشکی مدرن شوند.

طب سنتی ایرانی به‌عنوان یک شاخه مکمل با پشتوانه تاریخی و علمی، قابل بررسی و توسعه است، اما آن هم باید زیر نظر متخصصان آموزش‌دیده انجام شود.

چیزی به نام «طب اسلامی» به‌عنوان یک مکتب علمی و مستقل وجود ندارد و استفاده از این عنوان، ابزاری برای کاسبی و فریب مردم است.

طب اسلامی نداریم. سوءاستفاده داریم. خرافه داریم. اما طب علمی، اسلامی‌ترین روش حفظ جان انسان‌هاست.

منبع: ایرنا