پالبوسیکلیب؛ آیا زمان حذف شیمی‌درمانی در سرطان پستان لومینال فرا رسیده است؟

به گزارش سرطان نیوز؛ سرطان پستان لومینال، شایع‌ترین زیرگروه سرطان پستان در جهان است. اگرچه درمان استاندارد این بیماری در مراحل اولیه شامل جراحی، رادیوتراپی و هورمون‌درمانی است، اما بیماران مبتلا به انواع پرخطر همچنان نیازمند شیمی‌درمانی هستند؛ درمانی سنگین که با عوارض جانبی گسترده همراه است.

اخیراً مطالعه‌ای تخصصی در مجله معتبر Cell Reports Medicine منتشر شده است که با ارزیابی‌های دقیق سلولی و مولکولی به این پرسش کلیدی پاسخ می‌دهد: آیا ترکیب لتروزول و پالبوسیکلیب می‌تواند جایگزینی کم‌عارضه‌تر و موثرتر برای شیمی‌درمانی باشد؟

دستاوردهای مولکولی کارآزمایی بالینی NeoPAL

این پژوهش در واقع مطالعه‌ای ترجمه‌ای از کارآزمایی بالینی NeoPAL است که در آن ۱۰۳ بیمار مبتلا به سرطان پستان لومینال پرخطر به دو گروه تقسیم شدند:

1. گروه اول: دریافت ترکیب هورمون‌درمانی و داروی هدفمند (لتروزول + پالبوسیکلیب)

2. گروه دوم: دریافت شیمی‌درمانی استاندارد

پژوهشگران با به‌کارگیری تکنیک‌های پیشرفته ژنتیکی و سلولی نظیر ایمونوهیستوشیمی، NanoString BC360، RNA-seq، targeted DNA sequencing و آنالیز ترکیب سلولی تومور با الگوریتم BayesPrism، اثرات این دو روش درمانی را مقایسه کردند.

مهار چرخه سلولی و بازآرایی محیط ریزتومور (Tumor Microenvironment)

نتایج آنالیز نشان داد که هر دو روش درمانی موجب کاهش چشمگیر تکثیر سلول‌های سرطانی می‌شوند؛ اما مهار کامل چرخه سلولی (Complete Cell-Cycle Arrest) در گروه پالبوسیکلیب به میزان بیشتری رخ داده است.

علاوه بر این، تغییرات مثبت در محیط ریزتومور در هر دو گروه بسیار شبیه به هم و به نفع سیستم ایمنی بدن بود:

• افزایش سلول‌های T فعال: سلول‌های ایمنی SELL+ CD4+ T و CD69+ CD4+ T در هر دو گروه افزایش یافتند.

• کاهش سلول‌های سرکوب‌گر: سلول‌های FOXP3+ regulatory T و سلول‌های خسته GZMH+ CD8+ T دچار کاهش شدند.

• جایگزینی ماکروفاژهای مطلوب: ماکروفاژهای مطلوب FOLR2+ TAMs جایگزین انواع سرکوب‌کننده TREM2+ TAMs شدند.

• تغییر فنوتیپ فیبروبلاست‌ها: فیبروبلاست‌های وابسته به سرطان (CAFs) به سمت فنوتیپ‌های ایمنی‌مطلوب‌تر بازآرایی شدند.

افت شاخص ROR و پیش‌آگهی درخشان ۳ ساله

در سطح ژنومی، شاخص خطر عود (ROR Score) پس از درمان در هر دو گروه به شدت کاهش یافت؛ با این تفاوت که درصد بیشتری از بیماران در گروه پالبوسیکلیب به سطح Low ROR (خطر پایین عود) دست یافتند. نکته قابل توجه این است که این بیماران در پیگیری ۳ ساله، هیچ‌گونه رویداد ناگوار یا عود اختصاصی سرطان پستان را تجربه نکردند.

نتیجه‌گیری؛ گامی نو به سوی رویکرد Chemotherapy-Sparing

این یافته‌ها نشان می‌دهد که ترکیب لتروزول و پالبوسیکلیب نه تنها از نظر بالینی با شیمی‌درمانی قابل مقایسه است، بلکه اثرات سلولی و ایمونولوژیک حتی مطلوب‌تری بر محیط ریزتومور دارد.

اگرچه تایید نهایی این رویکرد نیازمند مطالعات بالینی بزرگ‌تر است، اما این پژوهش پشتیبان محکمی برای استراتژی Chemotherapy-Sparing (کاهش یا حذف شیمی‌درمانی) در بیماران پرخطر لومینال محسوب می‌شود و شاخص Low ROR را به عنوان زیست‌نشانگری ارزشمند برای ارزیابی موفقیت درمان معرفی می‌کند.