آیا ماهی‌های پرورشی ایران به اندازه‌ی کافی امگا۳ دارند؟

با وجود اهمیت بالای اسیدهای چرب امگا۳ در سلامت، بررسی‌ها نشان می‌دهند که ماهی‌های پرورشی ایران، به‌ویژه قزل‌آلا، حاوی مقادیر ناچیزی از این ماده مفید هستند و نمی‌توانند به‌تنهایی نیاز روزانه افراد را تأمین کنند.

کد خبر: ۱۹۶۷۸

به گزارش گروه غذا و دارو سرطان نیوز، پیش از بررسی کیفیت ماهی‌های پرورشی، باید بدانیم بدن انسان روزانه چه مقدار امگا۳ نیاز دارد. منابع علمی مختلف مقدار ۱۱۰۰ میلی‌گرم برای زنان و ۱۶۰۰ میلی‌گرم برای مردان را به‌عنوان نیاز روزانه توصیه می‌کنند. این مقدار شامل مجموع اسیدهای EPA و DHA است. برخی منابع نیز مصرف ۲۰۰۰ تا ۳۰۰۰ میلی‌گرم را بی‌خطر و حتی مفید برای بزرگسالان می‌دانند.

میزان امگا۳ در ماهی‌های پرورشی چقدر است؟

مقدار امگا۳ در گوشت ماهی به‌شدت به رژیم غذایی آن‌ها بستگی دارد. در کشورهای پیشرفته، از مکمل‌هایی مانند روغن جلبک و کلزای اصلاح‌شده برای حفظ سطح بالای امگا۳ در ماهی استفاده می‌شود.
اما در ایران، تولیدکنندگان به‌دلیل قیمت بالا و محدودیت واردات، معمولاً از روغن کانولا یا سویا استفاده می‌کنند که باعث کاهش شدید امگا۳ در گوشت ماهی می‌شود.

مقایسه ماهی پرورشی ایرانی با سالمون‌های اروپایی

در اروپا، هر ۱۰۰ گرم فیله سالمون پرورشی حدود ۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰ میلی‌گرم امگا۳ دارد.
اما نتایج یک پژوهش در استان یزد نشان داده است که در نمونه‌های ایرانی، این مقدار تنها ۱۴۲ میلی‌گرم است. حتی در برخی مزارع، سطح EPA و DHA تقریباً صفر گزارش شده است. یعنی چیزی در حدود ۱۰ برابر کمتر از سطح استاندارد جهانی.

مکمل امگا۳ مؤثرتر است یا ماهی ایرانی؟

کپسول‌های مکمل امگا۳ موجود در بازار ایران معمولاً حاوی ۳۰۰ میلی‌گرم امگا۳ هستند. بر اساس پژوهش یزد، برای دریافت معادل همین مقدار از قزل‌آلای پرورشی داخلی باید حدود ۲۰۰ گرم ماهی مصرف شود.
در شرایط ایده‌آل، باید از ۲۰۰ گرم ماهی، حدود ۳۰۰۰ میلی‌گرم امگا۳ دریافت شود. اما در نمونه‌های داخلی، این رقم به‌سختی به ۱۵۰ میلی‌گرم می‌رسد.

راهکارهای جایگزین برای دریافت امگا۳

با وجود پایین بودن امگا۳ در ماهی‌های پرورشی، می‌توان سراغ گزینه‌های طبیعی‌تر رفت. ماهی‌های کوچکی مثل کیلکا و ساردین هنوز منابع غنی امگا۳ هستند. مثلاً هر ۱۰۰ گرم کیلکا می‌تواند بین ۱۳۰۰ تا ۱۸۰۰ میلی‌گرم امگا۳ داشته باشد.

جمع‌بندی

ماهی‌های پرورشی ایرانی همچنان تا حدی حاوی امگا۳ هستند، اما به‌دلیل تغذیه‌ی نامناسب، نمی‌توانند نیاز کامل بدن را تأمین کنند. توصیه می‌شود برای حفظ سلامت قلب، مغز و سیستم ایمنی، یا از مکمل‌های معتبر امگا۳ استفاده شود یا مصرف ماهی‌های دریایی مانند کیلکا را افزایش دهید.

نویسنده: دکتر علی‌اصغر هنرمند