گرم کردن غذا در مایکروویو خطرناک است؟

به گزارش گروه غذا و دارو سرطان نیوز، به نقل از verywellhealth، مایکروویو یکی از پرکاربردترین وسایل آشپزخانه است که با کمک نوعی تابش الکترومغناطیسی، غذا را سریع و آسان گرم می‌کند. با وجود محبوبیت چند ده‌ساله، هنوز بسیاری از مردم درباره‌ی ایمنی و اثر آن بر ارزش غذایی خوراکی‌ها تردید دارند. خبر خوب این است که مایکروویو نه باعث از بین رفتن مواد مغذی می‌شود و نه خطر تشعشع دارد. به شرطی که درست از آن استفاده کنید.

مایکروویو چگونه بر غذا اثر می‌گذارد؟

۱. تولید امواج الکترومغناطیسی

درون دستگاه، قطعه‌ای به نام مگنترون با استفاده از برق، امواج الکترومغناطیسی (مایکروویو) تولید می‌کند. این امواج با برخورد به مولکول‌های غذا، آنها را وادار به ارتعاش می‌کنند و گرما ایجاد می‌شود. به این ترتیب، غذا از درون خود گرم می‌شود.

۲. تأثیر مستقیم بر مولکول‌های آب
مایکروویو بیش از هر چیز بر مولکول‌های آب اثر می‌گذارد. به همین دلیل، خوراکی‌هایی که آب بیشتری دارند (مثل سبزیجات یا سوپ‌ها) سریع‌تر گرم می‌شوند. البته چربی‌ها و قند‌ها نیز بخشی از انرژی مایکروویو را جذب می‌کنند.

۳. انتقال حرارت از بیرون به درون (رسانش حرارتی)
وقتی سطح غذا گرم می‌شود، حرارت به تدریج به درون آن منتقل می‌شود؛ بنابراین مایکروویو هم مانند اجاق گاز از بیرون به داخل غذا گرما می‌رساند، با این تفاوت که این فرایند بسیار سریع‌تر اتفاق می‌افتد.

بیشتر بخوانید

•  نکات طلایی برای نگهداری مواد غذایی با حفظ ارزش تغذیه‌ای

۴. تغییر بافت برخی مواد غذایی
مایکروویو می‌تواند بافت غذا را تغییر دهد. آب درون مواد غذایی هنگام گرم شدن بخار می‌شود. سبزیجات معمولاً نرم‌تر می‌شوند، در حالی که اگر غذا بیش از حد در مایکروویو بماند، ممکن است خشک یا سفت شود.

۵. کمک به حفظ مواد مغذی
پخت‌وپز با مایکروویو در مقایسه با روش‌هایی مانند جوشاندن، معمولاً مواد مغذی را بهتر حفظ می‌کند. در واقع، زمان کوتاه و دمای کمتر در این روش باعث می‌شود ویتامین‌ها و آنتی‌اکسیدان‌ها تا حد زیادی باقی بمانند. برخی پژوهش‌ها نشان می‌دهد که مایکروویو حتی می‌تواند مقدار نشاسته مقاوم و آنتی‌اکسیدان‌ها را در بعضی غذا‌ها افزایش دهد.

آیا مایکروویو ارزش غذایی را تغییر می‌دهد؟
پاسخ کوتاه: خیر، به‌طور قابل توجهی نه.

اما نوع غذا و زمان پخت می‌تواند تأثیرگذار باشد:

پخت در مایکروویو نسبت به روش‌های پرحرارت (مثل سرخ کردن یا جوشاندن) مواد مغذی را بیشتر حفظ می‌کند. به‌عنوان مثال، تحقیقات نشان داده‌اند که مایکروویو بهتر از جوشاندن، ویتامین C سبزیجات را حفظ می‌کند.

در برخی مواد غذایی، مقدار پلی‌ساکاریدها، آنتی‌اکسیدان‌ها و نشاسته مقاوم پس از پخت در مایکروویو افزایش می‌یابد.

اگر غذا بیش از اندازه گرم شود، ویتامین‌های محلول در آب (مثل C و گروه B) ممکن است کاهش یابند.

نتیجه: در مجموع، مایکروویو باعث از بین رفتن مواد مغذی نمی‌شود و حتی در برخی موارد، آنها را افزایش می‌دهد.

آیا مایکروویو برای سلامتی خطرناک است؟
مایکروویو دستگاهی ایمن است، به‌ویژه وقتی به‌درستی استفاده شود. اداره غذا و داروی آمریکا (FDA) بر تولید آنها نظارت دارد تا از رعایت استاندارد‌های ایمنی اطمینان حاصل شود.

مایکروویو از نوع تابش غیریونیزه استفاده می‌کند؛ یعنی برخلاف پرتو‌های ایکس یا گاما، نمی‌تواند DNA سلول‌ها را تخریب کند. بنابراین، غذا در مایکروویو «رادیواکتیو» نمی‌شود.

تنها در موارد نادر و در صورت آسیب‌دیدگی دستگاه، ممکن است مقداری تابش نشت کند. اگر درِ مایکروویو شکسته یا درزدار است، بهتر است آن را تعویض کنید.

استفاده از ظروف نامناسب مانند پلاستیک‌های معمولی یا آلومینیوم می‌تواند خطرناک باشد، چون ممکن است ذوب شوند یا مواد شیمیایی آزاد کنند. تحقیقات اخیر نشان می‌دهد که گرمای مایکروویو می‌تواند ریزپلاستیک‌ها را از بعضی ظروف آزاد کند.

نکات ایمنی برای استفاده از مایکروویو
پخت یکنواخت را بررسی کنید:مایکروویو ممکن است برخی قسمت‌های غذا (مثل گوشت یا وعده‌های بزرگ) را نپزد. همیشه از دماسنج آشپزی برای اطمینان از پخت کامل استفاده کنید.

اجازه دهید غذا چند دقیقه بماند:غذا حتی بعد از خاموش شدن مایکروویو به پخت ادامه می‌دهد. چند دقیقه استراحت دادن، به پخت یکنواخت کمک می‌کند.

ظروف و مواد ممنوعه:فلز، فویل آلومینیومی و برخی ظروف پلاستیکی را هرگز داخل مایکروویو نگذارید. بعضی خوراکی‌ها مثل سوسیس یا تخم‌مرغ خام هم ممکن است جرقه بزنند.

احتیاط هنگام بیرون آوردن غذا:آب یا مایعات در مایکروویو ممکن است بیش از حد داغ شوند و باعث سوختگی شوند. هنگام خارج کردن ظرف، از دستگیره یا دستکش استفاده کنید.

مایکروویو دستگاهی سریع، ایمن و کارآمد است که نه غذا را خطرناک می‌کند و نه ارزش غذایی را از بین می‌برد. با استفاده‌ی صحیح و انتخاب ظروف مناسب، می‌توانید از این وسیله‌ی پرکاربرد بدون نگرانی بهره ببرید.