تاثیر افزایش «مالیات بر سیگار» بر کاهش مرگ و بیماری

این در حالی است که بیش از ۸۰ درصد از این مرگ­‌های قابل‌ پیشگیری در میان مردمی است که در کشورهای با درآمد پایین و متوسط زندگی می­‌کنند. سازمان جهانی بهداشت و حامیانش از تمامی کشورها تقاضا کرده­‌اند مالیات بر دخانیات را افزایش دهند. زیرا مالیات بیشتر، تأثیر ویژه‌­ای بر کاهش مصرف دخانیات در میان گروه­‌های با درآمد پایین­‌تر دارد و از شروع مصرف توسط بسیاری از نوجوانان نیز جلوگیری می­‌کند.

بر اساس تحقیقات، افزایش مالیات در حدی که قیمت دخانیات را ۱۰ درصد افزایش دهد، باعث می‌­شود مصرف دخانیات در کشورهای با درآمد بالا، چهار درصد و در کشورهای با درآمد متوسط و پایین، بیش از هشت درصد کاهش یابد. همچنین اگر درآمد حاصل از افزایش مالیات به بخش بهداشت اختصاص یابد، می­‌تواند سرمایه‌گذاری دولت­‌ها در این بخش را تا ۵۰ درصد افزایش دهد.

باید توجه کرد که یکی از مؤثرترین رویکردها برای «کنترل گسترش مصرف دخانیات»، استفاده از سیاست‌­هایی است که به‌طور مستقیم بر «کاهش تقاضا» تمرکز دارند. راه‌های بسیار ارزشمندی در حرکت به سمت این هدف وجود دارد؛ از ممنوعیت تبلیغات گرفته تا ممنوعیت سیگار کشیدن در اماکن عمومی، اما مقرون به‌صرفه‌ترین و مؤثرترین گزینه برای دولت­‌ها در همه‌جا، افزایش قیمت محصولات دخانی از طریق مالیات بر مصرف است.

بیشتر بخوانید

حذف بودجه وزارت بهداشت از خسارت سیگار

شواهد نشان می­‌دهد که افزایش قیمت سیگار در کاهش تقاضا بسیار مؤثر است. وقتی قیمت بالا می‌­رود، مصرف‌­کنندگان مجبورند مصرف را کم یا متوقف کنند و مصرف‌کنندگان جدید ممکن است از شروع مصرف خودداری کنند. همچنین با افزایش قیمت، عود مصرف در بین کسانی که سیگار را ترک کرده‌اند، کمتر می­‌شود.

راهبردهای سازمان جهانی بهداشت برای کنترل دخانیات

بنابر اعلام دانشگاه علوم پزشکی تهران، سازمان جهانی بهداشت شش راهبرد را برای کنترل دخانیات معرفی کرده است که عبارتند از پایش وضعیت شیوع مصرف دخانیات، محافظت در برابر دود محیطی دخانیات در اماکن عمومی، فراهم نمودن خدمات رایگان مشاوره ترک دخانیات،  درج تصاویر هشداردهنده روی بسته‌­بندی محصولات دخانی، ممنوعیت جامع تبلیغ و ترویج محصولات دخانی و افزایش مالیات وضع‌شده بر محصولات دخانی.

بر اساس گزارش کنوانسیون کنترل دخانیات در سال ۲۰۱۳، برخلاف دستاوردهای قابل‌ملاحظه جمهوری اسلامی ایران در اجرای پنج راهبرد کلیدی اول، متأسفانه کشور ما در اجرای «سیاست افزایش مالیات» وضعیت مناسبی ندارد.

در بسیاری از کشورهای پیشرفته دنیا، بخش اعظم درآمد مالیاتی دخانیات صرف اقدامات پیشگیری از قاچاق، توسعه خدمات بهداشت و درمان و مداخلات مبتنی بر جوانان می‌­شود. بدیهی است برون­‌رفت از پیچیدگی و ضعف ساختار مالیاتی دخانیات در کشور ما نیز موجب کاهش شیوع مصرف دخانیات، کاهش بار سنگین بیماری، ناتوانی و مرگ، افزایش بهره‌­وری و توسعه زیرساخت مناسب برای خدمات رفاهی ورزشی ویژه جوانان خواهد شد. امید است با توجه ویژه سیاست‌گذاران به اصلاح ساختار مالیاتی دخانیات، شاهد تغییرات مثبت چشمگیری در برنامه کنترل دخانیات در کشور باشیم.