فردا؛ پایان عملیات هلال احمر در حج ۱۴۰۲/ جزییات ارایه بیش از ۶۸۰هزار خدمت پزشکی به حجاج

به گزارش سرطان نیوز، دکتر سیدعلی مرعشی در آستانه پایان عملیات هلال احمر ایران در حج ۱۴۰۲، با حضور در ایسنا در تشریح اقدامات و خدمات مرکز پزشکی حج و زیارت هلال به زائران کشورمان در سرزمین وحی، با اشاره به ویژگی‌های خاص حج امسال گفت: از آنجا که در دو سال کرونا حج برگزار نشده بود و همچنین در سال ۱۴۰۱ بنا به دستورالعمل عربستان سعودی، ظرفیت برای همه کشورهای اسلامی ۴۰ درصد اعلام شد و محدودیت سنی بالای ۶۰ سال نیز لحاظ شد، بنابراین تعداد زیادی از زائران و همچنین زائران بالای ۶۰ سال سن از تشرف بازماندند.

وی در این باره ادامه داد: اما امسال این محدودیت وجود نداشت و طبیعی بود که تعداد زائران با سن بالا و البته دارای بیماری‌های زمینه‌ای و مزمن نیز بیشتر بود که البته استطاعت جسمی همه زائرانی که در لیست اعزام قرار گرفتند، تایید شده بود. البته حدود ۹۰ نفر نیز استطاعت جسمی آنها در طی ویزیت‌ها و غربالگری‌ها، تایید نشد.

ویژگی‌های خاص حج امسال

مرعشی افزود: از طرفی هم برنامه بعثه مقام معظم رهبری بر آن بود که با توجه به طولانی شدن مدت انتظار زائران برای تشرف به حج، سعی شود که ظرفیت‌هایی از کارگزاران اجرایی برای زائران آزاد شود. بر همین اساس هم کاهش چشمگیر اعزام عوامل اجرایی به حج امسال نسبت به سال ۹۸ را داشتیم؛ در نتیجه سهم مرکز پزشکی حج و زیارت هلال احمر از این کاهش، ۱۰۵ نفر شد و به این ترتیب امسال نسبت به سال ۹۸ حدود ۱۰۵ نفر نیروی اجرایی کمتر بود.

مرعشی به برگزاری مناسک حج امسال در فصل گرما اشاره کرد و گفت: بنابراین کاهش کادر درمانی اعزامی، افزایش میانگین سنی زائران و گرمای هوا شرایط ویژه‌ای را فراهم کرده بود و تقریبا نیروهای ما به طور معمول کارشان در شیفت‌های ۱۲ ساعته بود و تلاش بیشتری در جهت سلامت زائران در طول ایام حج صورت گرفت.

۲۳۰۰ زائر بالای ۸۰ سال

رییس مرکز پزشکی حج و زیارت هلال احمر با بیان اینکه امسال بیش از ۲۳۰۰ زائر بالای ۸۰ سال در حج داشتیم، افزود: بنابراین طبیعی بود که شرایط سنی زائران و تغییرات آب و هوایی و شرایط گرمای هوا، میزان موارد گرمازدگی را افزایش دهد. برهمین اساس نیز ما برنامه و پروتکل خاصی را برای گرمازدگی در نظر گرفتیم؛ هرچند که برخی ممکن است این موارد را رعایت نکنند؛ چراکه زائر حدود ۱۶ سال در نوبت تشرف مانده بود و تاریخ اسلام هم همه در مکه و مدینه است و همه مشتاق دیدن و بهره معنوی هستند؛ بنابراین این موضوع و همچنین اعمال در ایام تشریق بخصوص در منا و رمی جمرات نیز مستلزم طی مسافت‌هایی در طی روز و آفتاب است و همین موضوع هم شانس گرمازدگی را بیشتر می‌کرد.

مرعشی در عین حال گفت: اما با وجود این موارد امسال حج خوبی بود و خدماتی که داده شد مجموعا خدمات قابل قبولی بود؛ به طوری که در یکی از جلسات بعثه مقام معظم رهبری و در اواسط عملیات حج، اعلام کردند که طبق نظرسنجی صورت گرفته، رضایتمندی از خدمات بهداشتی و درمانی ۸۵ درصد بوده است که رقم قابل قبولی است؛ چراکه تقریبا بعد از سه سال حج کامل داشت برگزار می‌شد.

چگونگی فعالیت پزشکان و مراکز درمانی در حج امسال

وی در پاسخ به سوال ایسنا درباره تعداد نیروهای اعزامی مرکز پزشکی حج و زیارت جمعیت هلال احمر به سرزمین وحی جهت ارایه خدمات بهداشتی و درمانی، گفت: استعداد نیرویی ما مجموعا ۴۲۰ نفر بود که در دو قسمت «بیمارستانی» و «پزشکان مجموعه و درمانگاهی» شکل گرفت. در مکه تقریبا در هر مکانی که زائران اسکان داشتند، بسته به تعداد زائران، پزشک حضور داشت. تقریبا به ازای هر ۴۰۰ زائر یک پزشک داشتیم و پزشکان نیز در مطب‌های هشت ساعته، ۱۶ ساعته و ۲۴ ساعته فعالیت می‌کردند. در مکه ۱۲ مکان هشت ساعته و مابقی همگی ۱۶ ساعته و ۲۴ ساعته بودند.

مرعشی همچنین گفت: در تخصص‌های بیمارستانی هم متخصص داخلی و زیرگروه‌های فوق تخصصی شامل فوق تخصص ریه، غدد، گوارش، متخصص قلب، اعصاب و روان، نورولوژی، رادیولوژیست، زنان و زایمان، طب اورژانس و دندانپزشک در بیمارستان هلال ایران در مکه حضور داشتند.

داروهای ارسالی به عربستان

رییس مرکز پزشکی حج و زیارت جمعیت هلال احمر همچنین درباره داروهای ارسالی به عربستان به ایسنا گفت: در زمینه دارو نیز بر اساس رصدی که از سال‌های قبل داشتیم و امکان بیماری‌های موجود، گروه فارماکوپه تخصصی مرکز پزشکی حج و زیارت شامل داروسازان آشنا به حج و تعدادی از اعضای هیات علمی دانشگاه‌ها، مجموعا فارماکوپه دارویی شامل ۴۰۰ قلم دارو را تهیه می‌کنند و میزان آن بسته به مصارف سال‌های قبل با درصدی بیشتر با توجه به شرایط موجود انتخاب می‌شود.

وی افزود: عمده داروها از کشور خودمان خریداری و قبل از اعزام زائر، با هماهنگی سعودی ارسال می‌شود. داروها نیز با روش غیرمستقیم ارسال می‌شود چراکه پرواز مستقیم به جده و مدینه نداریم و در نتیجه باید با ایرلاین دیگری قرارداد ببندیم و دارو حمل شود به دبی یا استانبول و از آنجا برای جده بارگیری شود. این پروسه برای امسال هم صورت گرفت و بر همین اساس هم هزینه نسبتا سنگینی برای ارسال دارو تحمیل می‌شود. اما علیرغم این موارد باز هم صرفه به خرید داروی داخل کشور است؛ چراکه هم پشتیبانی از تولید داخل صورت گرفته، هم پزشکان کشورمان با این داروها آشنا هستند و همچنین این داروها با سلیقه و ذائقه زائر نیز سازگار است. البته هر سال بخشی از داروها نیز از عربستان خریداری می‌شود مثلا سرم یا بخشی از داروهای شربتی به دلیل وزن سنگین و قیمت و حمل و نقل به صرفه‌تر است که از همان جا خریداری شوند و این اقدام نیز صورت می‌گیرد.

بیش از ۶۸۰هزار خدمت پزشکی به حجاج ایرانی

مرعشی با بیان اینکه دوم مرداد عملیات حج مرکز پزشکی حج و زیارت جمعیت هلال احمر به پایان می‌رسد و اکنون تقریبا مکه خالی از زائر شده و مدینه همچنان ادامه دارد، درباره خدمات ارایه شده تا ۳۰ تیرماه گفت: مجموع خدماتی که در حج امسال داده شد بیش از ۶۸۰هزار خدمت بود که بیش از ۵۰۰ هزار مورد آن ویزیت در مجموعه‌ها و بیمارستان‌ها بود. همچنین ۳۲ هزار مورد از این ویزیت‌ها ویزیت تخصصی بوده است و بیش از ۳هزار خدمت رادیولوژی و سونوگرافی ارایه شده است؛ به طوری که بیش از ۲۱۰۰ رادیوگرافی و بیش از ۸۰۰ مورد سونوگرافی انجام است. همچنین بیش از ۲۵۰۰ مورد بیمار بستری در بیمارستان هلال ایران در عربستان و ۲۶۵ بستری در بیمارستان سعودی داشتیم.

۹۴ جراحی برای زائران ایران در حج ۱۴۰۲

رییس مرکز پزشکی حج و زیارت جمعیت هلال احمر، افزود: در این مدت ۹۴ مورد عمل جراحی صورت گرفته که اکثر این اعمال، جراحی ارتوپدی بوده که ناشی از زمین خوردن و شکستگی‌های مختلف در اندام‌ها بوده است. بیشترین شکستگی نیز شکستگی گردن استخوان ران بوده که تحت عمل قرار گرفتند. بیش از ۵۰۰ مورد دیالیز نیز برای ۱۹ بیمار دیالیزی که در این سفر همراه ما بودند انجام شده و این بیماران به طور معمول به هفته‌ای دو تا سه مرتبه دیالیز نیاز داشتند. یک عمل جراحی قلب باز و سه مورد هم استنت گذاری عروق قلب در این مدت برای زائران و البته به صورت رایگان انجام شده است.

به گفته مرعشی، مسن‌ترین زائر حج امسال فردی ۱۱۱ از کردستان و کوچکترین هم شیرخوار ۹ ماهه از استان کرمان بوده است.

بیماری‌ها تنفسی و گرمازدگی؛ بیشترین بار مراجعات به پزشکان

وی همچنین در پاسخ به ایسنا درباره بیشترین بار مراجعات زائران به پزشکان در حج امسال، گفت: بیشترین مراجعات در درجه اول ناراحتی‌های تنفسی بوده است؛ چرا که آنجا زائران از همه کشورهای اسلامی حضور دارند و تجمع هم خیلی فشرده است و این موارد باعث می‌شود که عفونت‌های تنفسی که سرعت انتقال زیادی دارند سریع منتقل شوند. همین موضوع هم دلیل مراجعات زیاد می‌شود؛ چراکه زائر حدود ۳۰ روز در آنجا حضور دارد و تمایل دارد که حداکثر استفاده را از زمان ببرد و در صورت بیمار شدن نیز خواهان تسریع در بهبودی است. این درحالیست که در این بیماری‌ها نیز عمده تجویزها مصرف مایعات گرم و استراحت است. زائری را داشتیم در این سفر ۱۸ مرتبه برای ویزیت مراجعه کرده است. بنابراین فرهنگسازی هم در این زمینه نیاز داریم چرا که وقتی مراجعات زیاد شود ممکن است در کیفیت خدمات تاثیرگذار باشد.

تعبیه تونل‌های هوای سرد در منا و عرفات

مرعشی، دومین علت مراجعه به پزشکان را گرمازدگی عنوان کرد و گفت: امسال تقریبا ۴۶۰۰ گرمازده در منا و عرفات داشتیم؛ این‌ موارد از شدت‌های کم تا شدید که منجر به نارسایی کلیه می‌شود، وجود داشته است. با توجه به گرمای هوا، هم دولت سعودی اقداماتی را برای ایام تشریق انجام داده بود و هم ما مثل هر سال و با توجه به تجربه تیم پزشکی‌مان در اربعین، اقداماتی را انجام دادیم؛  به این ترتیب هم در منا و هم در عرفات تونل‌های هوای سرد را تعبیه  کرده بودیم تا زائرانی که گرمازدگی شدید دارند از آن استفاده کنند. سرم سرد هم به مقدار کافی آماده وجود داشت تا به محض ورود زائر گرمازده، رگ‌گیری شده و با استفاده از این سرم‌ها درجه حرارت وی پایین آید. به دنبال همین اقدامات نیز امسال در منا و عرفات فوتی ناشی از گرمازدگی نداشتیم.

آسیب‌شناسی عملیات حج ۱۴۰۲

رییس مرکز پزشکی حج و زیارت جمعیت هلال احمر در بخش پایانی صحبت‌هایش به ایسنا گفت: به طور طبیعی آسیب شناسی هر عملیاتی به بهبود آن عملیات برای سال بعد کمک می‌کند؛ بنابراین این آسیب‌ناشی را در ایام حج انجام دادیم و به بعثه مقام معظم رهبری، سازمان حج و زیارت و همچنین ریاست محترم هلال احمر ارایه دادیم و امیدواریم با رفع برخی چالش‌ها، خدمات سال آینده بهتر  انجام شود.

وی گفت: بنابراین اگر حج عمره نیز راه بیفتد که امیدواریم امسال این کار انجام شود، خدمات بهتر و راحت‌تر می‌تواند انجام شود؛ چراکه قسمتی از زیرساخت‌های ما در زمان عمره باید آماده و در موسم حج از آن استفاده شود.